Skip to content

JavaScript Tsikllar (Loops)

JavaScript tsikllari ma'lum bir kod blokini bir necha marta takroran bajarish uchun ishlatiladi.

Tsikllar quyidagi holatlarda juda qo'l keladi:

  • Qiymatlar ustida takroriy amallar bajarish.
  • Ma'lumotlar tuzilmasini (massiv, obyekt) aylanib chiqish.
  • Biror amalni belgilangan shart bajarilguncha qayta-qayta bajarish.
Tsikl turiTavsif
forMa'lum bir necha marta takrorlash uchun.
whileShart to'g'ri (true) bo'lgancha takrorlash uchun.
do...whileShartni tekshirishdan oldin kamida bir marta bajarish uchun.
for...inObyektning xususiyatlari (kalitlari) bo'ylab aylanadi.
for...ofMassiv yoki boshqa iterable obyektlarning qiymatlari bo'ylab aylanadi.
forEach()Massivning har bir elementi uchun funksiyani chaqiradi.

1. for tsikli

for tsikli takrorlanishlar soni oldindan ma'lum bo'lganda ishlatiladi.

Sintaksis

js
for (ifoda1; ifoda2; ifoda3) {
  // Bajariladigan kod bloki
}
  • ifoda1: Tsikl boshlanishidan oldin bir marta bajariladi (masalan, let i = 0).
  • ifoda2: Tsikl davom etishi uchun shartni belgilaydi.
  • ifoda3: Kod bloki har safar bajarilgandan keyin ishlaydi (masalan, i++).
js
for (let i = 0; i < 5; i++) {
  console.log("Raqam: " + i);
}

2. while tsikli

while tsikli belgilangan shart to'g'ri (true) bo'lib turgan vaqtda kod blokini takrorlayveradi.

js
let i = 0;
while (i < 10) {
  console.log("Raqam: " + i);
  i++;
}

⚠️ Eslatma: Agar shartda ishtirok etayotgan o'zgaruvchini (i++) oshirishni unutsangiz, tsikl hech qachon tugamaydi (cheksiz tsikl) va brauzeringiz qotib qolishi mumkin.


3. do...while tsikli

Bu tsikl while ga o'xshash, lekin shartdan qat'i nazar kod blokini kamida bir marta bajaradi, chunki shart oxirida tekshiriladi.

js
let i = 0;
do {
  console.log("Raqam: " + i);
  i++;
} while (i < 10);

4. for...in tsikli

Asosan obyektlarning xususiyatlarini (kalitlarini) aylanib chiqish uchun ishlatiladi.

js
const shaxs = { ism: "John", familiya: "Doe", yosh: 25 };

for (let x in shaxs) {
  console.log(x + ": " + shaxs[x]);
}

5. for...of tsikli

Massivlar, matnlar (strings) va boshqa iterable obyektlarning qiymatlari bo'ylab yurish uchun qulay.

js
const mashinalar = ["BMW", "Volvo", "Saab"];

for (let mashina of mashinalar) {
  console.log(mashina);
}

Xulosa

To'g'ri tsikl turini tanlash kodning o'qilishi va samaradorligiga ta'sir qiladi. Agar massiv bilan ishlayotgan bo'lsangiz for...of yoki forEach(), obyektlar uchun for...in, umumiy takrorlashlar uchun esa for yoki while dan foydalaning.