JavaScript Bayonotlari

Misol

Misol

let x, y, z;    // 1-bayonot
x = 5;          // 2-bayonot
y = 6;          // 3-bayonot
z = x + y;      // 4-bayonot

JavaScript Dasturlari

Kompyuter dasturi — bu kompyuter tomonidan bajarilishi kerak bo'lgan "ko'rsatmalar" (yo'riqnomalar) ro'yxatidir.

Dasturlashdagi ushbu ko'rsatmalar bayonotlar (statements) deb ataladi. Ko'pgina JavaScript dasturlari ko'plab bayonotlardan iborat bo'lib, ular yozilgan tartibda birin-ketin bajariladi.

Eslatma

HTML-da JavaScript dasturlari veb-brauzer tomonidan bajariladi.

Bayonotlar

JavaScript bayonotlari quyidagilardan iborat: Qiymatlar, Operatorlar, Ifodalar, Kalit so'zlar va Izohlar.

Ushbu bayonot brauzerga "demo" identifikatoriga ega HTML elementi ichiga "Salom Dunyo" deb yozishni buyuradi:

Misol

document.getElementById("demo").innerHTML = "Salom Dunyo.";

Nuqtali vergul ;

Nuqtali vergul JavaScript bayonotlarini bir-biridan ajratadi. Har bir bajariladigan bayonotning oxiriga nuqtali vergul qo'shish tavsiya etiladi:

Misol

let a, b, c;  // 3 ta o'zgaruvchini e'lon qilish
a = 5;        // a ga 5 qiymatini biriktirish
b = 6;        // b ga 6 qiymatini biriktirish
c = a + b;    // c ga a va b yig'indisini biriktirish

Nuqtali vergul bilan ajratilganda, bir qatorda bir nechta bayonotlar yozishga ruxsat beriladi:

Misol

a = 5; b = 6; c = a + b;

Maslahat

Vebda nuqtali vergulsiz misollarni ko'rishingiz mumkin. Bayonotlarni nuqtali vergul bilan tugatish shart emas, lekin bu qat'iy tavsiya etiladi.

Bo'sh joylar (White Space)

JavaScript ortiqcha bo'sh joylarni hisobga olmaydi. Skriptingizni o'qishga qulayroq qilish uchun bo'sh joylardan foydalanishingiz mumkin. Quyidagi ikki qator bir xil ma'noni anglatadi:

Misol

let person = "Ali";
let person="Ali";

Yaxshi amaliyot — operatorlar (=, +, -, *, /) atrofida bo'sh joy qoldirish:

Misol

let x = y + z;

Satr uzunligi va satr ko'chirish

O'qish qulay bo'lishi uchun dasturchilar ko'pincha 80 tadan ortiq belgidan iborat kod qatorlaridan qochishga harakat qilishadi.

Agar JavaScript bayonoti bitta qatorga sig'masa, uni operatorlardan keyin ko'chirish eng ma'qul joydir:

Misol

document.getElementById("demo").innerHTML =
"Salom Dunyo!";

Kod bloklari

JavaScript bayonotlari jingalak qavslar {...} ichida kod bloklariga guruhlanishi mumkin. Kod bloklarining maqsadi — birga bajarilishi kerak bo'lgan bayonotlarni aniqlashdir.

Guruhlangan bayonotlarni JavaScript funksiyalarida ko'rish mumkin:

Misol

function myFunction() {
  document.getElementById("demo1").innerHTML = "Salom Dunyo!";
  document.getElementById("demo2").innerHTML = "Ishlaringiz qanday?";
}

JavaScript Kalit so'zlari

JavaScript bayonotlari ko'pincha bajarilishi kerak bo'lgan harakatni aniqlash uchun kalit so'z bilan boshlanadi.

Mana, ushbu darslikda o'rganadigan ba'zi kalit so'zlar:

Kalit so'z	Tavsif
var	O'zgaruvchini e'lon qiladi
let	Blok qamrovli o'zgaruvchini e'lon qiladi
const	Blok qamrovli o'zgarmasni (constant) e'lon qiladi
if	Shartga ko'ra bajariladigan blokni belgilaydi
switch	Turli holatlar uchun bajariladigan blokni belgilaydi
for	Tsikl (loop) blokini belgilaydi
function	Funksiyani e'lon qiladi
return	Funksiyadan chiqishni ta'minlaydi
try	Xatolarni qayta ishlash blokini amalga oshiradi

Eslatma

JavaScript kalit so'zlari rezerv qilingan so'zlardir. Ularni o'zgaruvchi nomlari sifatida ishlatib bo'lmaydi.