JavaScript Obyekt Xususiyatlari (Object Properties)
JavaScript obyekti — bu xususiyatlar to'plami. Xususiyatlarni o'zgartirish, qo'shish va o'chirish mumkin.
Obyekt Xususiyatlariga Kirish (Accessing Properties)
Xususiyat qiymatlarini uch xil usulda olish mumkin:
- Nuqta orqali (Dot notation):
object.property - Qavslar orqali (Bracket notation):
object["property"] - Ifoda orqali (Expression notation):
object[x]
Misol
const person = {
firstName: "John",
age: 50
};
// 1. Nuqta orqali
let name1 = person.firstName;
// 2. Qavslar orqali
let name2 = person["firstName"];
// 3. O'zgaruvchi (ifoda) orqali
let x = "firstName";
let name3 = person[x];Maslahat
Odatda, o'qishga oson bo'lgani uchun nuqta orqali (.) yozish tavsiya etiladi. Ammo xususiyat nomi o'zgaruvchida saqlangan bo'lsa yoki xususiyat nomi maxsus belgilarni (masalan, "last-name") o'z ichiga olsa, qavslar majburiy bo'ladi.
Xususiyatlarni O'zgartirish
Siz mavjud xususiyatning qiymatini shunchaki yangi qiymat biriktirish orqali o'zgartirishingiz mumkin:
person.age = 51; // yoshni 51 ga o'zgartiradiYangi Xususiyatlar Qo'shish
Obyektga yangi xususiyat qo'shish uchun shunchaki unga qiymat bersangiz kifoya:
person.nationality = "Uzbek"; // millat degan yangi xususiyat qo'shiladiXususiyatlarni O'chirish
Obyektdan xususiyatni o'chirish uchun delete operatori ishlatiladi. Bu operator ham xususiyatning o'zini, ham uning qiymatini o'chiradi.
Misol
const person = {
firstName: "John",
age: 50
};
delete person.age; // age xususiyati o'chib ketadiO'chirilgandan so'ng, bu xususiyatga murojaat qilsangiz, u undefined qaytaradi.
Xususiyat Mavjudligini Tekshirish
Obyektda biror xususiyat bor yoki yo'qligini tekshirish uchun in operatoridan foydalanish mumkin:
let hasAge = "age" in person; // true yoki false qaytaradiIchma-ich Obyektlar (Nested Objects)
Obyekt ichidagi xususiyatlar boshqa obyektlar ham bo'lishi mumkin. Ularga murojaat qilish uchun nuqtalarni ketma-ket qo'shib borasiz:
Misol
const user = {
name: "Alisher",
address: {
city: "Tashkent",
zip: 100000
}
};
let city = user.address.city; // "Tashkent"Xulosa
- Xususiyatlar — kalit va qiymat (key:value) juftligidir.
- Ularga nuqta (
.) yoki qavslar ([]) orqali murojaat qilinadi. - Xususiyatlarni istalgan payt qo'shish, o'chirish yoki o'zgartirish mumkin.
- Obyektlar bir-birining ichida joylashishi mumkin.
