Skip to content

JavaScript Obyekt Xususiyatlari (Object Properties)

JavaScript obyekti — bu xususiyatlar to'plami. Xususiyatlarni o'zgartirish, qo'shish va o'chirish mumkin.


Obyekt Xususiyatlariga Kirish (Accessing Properties)

Xususiyat qiymatlarini uch xil usulda olish mumkin:

  1. Nuqta orqali (Dot notation): object.property
  2. Qavslar orqali (Bracket notation): object["property"]
  3. Ifoda orqali (Expression notation): object[x]

Misol

js
const person = {
  firstName: "John",
  age: 50
};

// 1. Nuqta orqali
let name1 = person.firstName;

// 2. Qavslar orqali
let name2 = person["firstName"];

// 3. O'zgaruvchi (ifoda) orqali
let x = "firstName";
let name3 = person[x];

Maslahat

Odatda, o'qishga oson bo'lgani uchun nuqta orqali (.) yozish tavsiya etiladi. Ammo xususiyat nomi o'zgaruvchida saqlangan bo'lsa yoki xususiyat nomi maxsus belgilarni (masalan, "last-name") o'z ichiga olsa, qavslar majburiy bo'ladi.


Xususiyatlarni O'zgartirish

Siz mavjud xususiyatning qiymatini shunchaki yangi qiymat biriktirish orqali o'zgartirishingiz mumkin:

js
person.age = 51; // yoshni 51 ga o'zgartiradi

Yangi Xususiyatlar Qo'shish

Obyektga yangi xususiyat qo'shish uchun shunchaki unga qiymat bersangiz kifoya:

js
person.nationality = "Uzbek"; // millat degan yangi xususiyat qo'shiladi

Xususiyatlarni O'chirish

Obyektdan xususiyatni o'chirish uchun delete operatori ishlatiladi. Bu operator ham xususiyatning o'zini, ham uning qiymatini o'chiradi.

Misol

js
const person = {
  firstName: "John",
  age: 50
};

delete person.age; // age xususiyati o'chib ketadi

O'chirilgandan so'ng, bu xususiyatga murojaat qilsangiz, u undefined qaytaradi.


Xususiyat Mavjudligini Tekshirish

Obyektda biror xususiyat bor yoki yo'qligini tekshirish uchun in operatoridan foydalanish mumkin:

js
let hasAge = "age" in person; // true yoki false qaytaradi

Ichma-ich Obyektlar (Nested Objects)

Obyekt ichidagi xususiyatlar boshqa obyektlar ham bo'lishi mumkin. Ularga murojaat qilish uchun nuqtalarni ketma-ket qo'shib borasiz:

Misol

js
const user = {
  name: "Alisher",
  address: {
    city: "Tashkent",
    zip: 100000
  }
};

let city = user.address.city; // "Tashkent"

Xulosa

  • Xususiyatlar — kalit va qiymat (key:value) juftligidir.
  • Ularga nuqta (.) yoki qavslar ([]) orqali murojaat qilinadi.
  • Xususiyatlarni istalgan payt qo'shish, o'chirish yoki o'zgartirish mumkin.
  • Obyektlar bir-birining ichida joylashishi mumkin.