Skip to content

JavaScript Funksiyalar (Functions)

JavaScript funksiyasi — bu ma'lum bir vazifani bajarish uchun mo'ljallangan kod blokidir.

JavaScript funksiyasi biror narsa (masalan, hodisa yoki boshqa kod) uni chaqirganda (invoked) bajariladi.

Misol

js
function myFunction(p1, p2) {
  return p1 * p2;   // Funksiya p1 ni p2 ga ko'paytirgan natijani qaytaradi
}

JavaScript Funksiya Sintaksisi

JavaScript funksiyasi function kalit so'zi, undan keyin esa nom, va qavslar () bilan belgilanadi.

Funksiya nomlari o'zgaruvchi nomlari bilan bir xil qoidalarga amal qiladi (harflar, raqamlar, pastki chiziqlar va dollar belgilari bo'lishi mumkin).

Qavslar ichiga vergul bilan ajratilgan bir nechta parametr nomlari yozilishi mumkin: (parametr1, parametr2, ...)

Funksiya tomonidan bajariladigan kod jingalak qavslar ichiga yoziladi: {}

js
function nomi(parametr1, parametr2) {
  // bajariladigan kod
}

Funksiya parametrlari funksiya ta'rifida (definition) qavslar ichida ko'rsatiladi. Funksiya argumentlari esa funksiya chaqirilganda u qabul qiladigan haqiqiy qiymatlardir.

Funksiya ichida parametrlar mahalliy (lokal) o'zgaruvchilar kabi ishlaydi.


Nega Funksiyalar Kerak?

Siz kodni bir marta yozib, undan ko'p marta qayta foydalanishingiz mumkin.

Siz bir xil kodni turli xil argumentlar bilan ishlatib, har safar har xil natijalar olishingiz mumkin.

Misol

Farangeytni Selsiyga aylantiruvchi funksiya:

js
function toCelsius(fahrenheit) {
  return (5/9) * (fahrenheit-32);
}

let value = toCelsius(77); // 25 qaytaradi

Chaqirish Operatori ()

Yuqoridagi misoldan ko'rinib turibdiki, toCelsius funksiya obyektini, toCelsius() esa funksiya natijasini anglatadi.

Funksiyani chaqirganda qavslarni yozmaslik funksiya natijasini emas, balki funksiyaning o'zini (ta'rifini) qaytaradi.

js
let x = toCelsius(77); // x ning qiymati 25 bo'ladi
let y = toCelsius;     // y ning qiymati funksiya obyektining o'zi bo'ladi

Funksiyalar O'zgaruvchi Sifatida

Funksiyalardan xuddi o'zgaruvchilar kabi foydalanish mumkin.

Siz o'zgaruvchiga funksiya natijasini saqlashingiz mumkin:

js
let text = "Harorat " + toCelsius(77) + " Selsiyga teng.";

Lokal O'zgaruvchilar

JavaScript funksiyasi ichida e'lon qilingan o'zgaruvchilar, funksiya uchun LOKAL (mahalliy) bo'ladi. Lokal o'zgaruvchilarga faqat funksiya ichidan kirish mumkin.

js
// Bu yerda kod carName ni ishlata olmaydi

function myFunction() {
  let carName = "Volvo";
  // Bu yerda kod carName ni ishlata oladi
}

// Bu yerda kod carName ni ishlata olmaydi

Lokal o'zgaruvchilar funksiya boshlanganda yaratiladi va funksiya tugaganda o'chiriladi.