Skip to content

JavaScript Massiv Metodlari

JavaScript-da massivlar bilan ishlashni osonlashtiradigan juda ko'p o'rnatilgan metodlar mavjud. Ushbu bo'limda eng ko'p ishlatiladigan asosiy metodlarni ko'rib chiqamiz.


1. length — Massiv uzunligi

length xususiyati massivdagi elementlar sonini qaytaradi. Shuningdek, u orqali massivni qisqartirish ham mumkin.

js
const mevalar = ["Banan", "Olma", "Mango"];
let uzunlik = mevalar.length; // 3

2. toString() va join()

Ushbu metodlar massivni matnga (string) aylantiradi:

  • toString(): Elementlarni vergul bilan ajratilgan matn ko'rinishida qaytaradi.
  • join(ajratuvchi): toString() kabi ishlaydi, lekin siz elementlar orasiga nima qo'yishni (masalan, *, -) o'zingiz belgilashingiz mumkin.
js
const mevalar = ["Banan", "Olma", "Mango"];
console.log(mevalar.toString()); // "Banan,Olma,Mango"
console.log(mevalar.join(" * ")); // "Banan * Olma * Mango"

3. Element qo'shish va o'chirish (Push & Pop)

Bu metodlar massivning oxiri bilan ishlaydi:

  • pop(): Oxirgi elementni olib tashlaydi va o'sha o'chirilgan qiymatni qaytaradi.
  • push(qiymat): Massiv oxiriga yangi element qo'shadi va yangi uzunlikni qaytaradi.
js
const mevalar = ["Banan", "Olma"];
mevalar.push("Kivi"); // ["Banan", "Olma", "Kivi"]
let ochirildi = mevalar.pop(); // "Kivi" o'chdi

4. shift() va unshift()

Bu metodlar massivning boshibi bilan ishlaydi:

  • shift(): Birinchi elementni o'chiradi va qolgan barcha elementlarni bitta indeks pastga "surgandi" (shift).
  • unshift(qiymat): Massiv boshiga yangi element qo'shadi.
js
const mevalar = ["Banan", "Olma"];
mevalar.shift(); // "Banan" o'chdi, "Olma" 0-indeksga o'tdi
mevalar.unshift("Limon"); // ["Limon", "Olma"]

5. at() — Elementga murojaat qilish

ES2022-da qo'shilgan bu metod kvadrat qavslar [] kabi ishlaydi, lekin uning afzalligi — manfiy sonlarni qabul qila olishida (masalan, -1 oxirgi elementni bildiradi).

js
const mevalar = ["Olma", "Banan", "Gilos"];
console.log(mevalar.at(-1)); // "Gilos"

6. Massivlarni birlashtirish: concat()

concat() metodi mavjud massivlarni birlashtirib, yangi massiv qaytaradi. Original massivlar o'zgarmaydi.

js
const qizlar = ["Oydin", "Guli"];
const bolalar = ["Ali", "Vali"];
const hamma = qizlar.concat(bolalar);

7. flat() — Ko'p o'lchamli massivlarni tekislash

Agar massiv ichida boshqa massivlar bo'lsa, flat() ularni birlashtirib bitta umumiy massiv qiladi.

js
const sonlar = [[1, 2], [3, 4], [5, 6]];
const tekis = sonlar.flat(); // [1, 2, 3, 4, 5, 6]

8. splice() va slice()

  • splice(index, nechta, yangilar...): Massivning o'rtasidan element o'chirish yoki qo'shish uchun ishlatiladi. Original massivni o'zgartiradi.
  • slice(boshlanish, tugash): Massivning bir qismini nusxalab oladi va yangi massiv qaytaradi. Original massiv o'zgarmaydi.
js
const mevalar = ["Olma", "Banan", "Limon", "Gilos"];
const kesilgan = mevalar.slice(1, 3); // ["Banan", "Limon"]

Xulosa

JavaScript massiv metodlari ma'lumotlarni boshqarishni juda samarali qiladi. Shuni yodda tutingki, ba'zi metodlar original massivni o'zgartiradi (push, pop, splice), ba'zilari esa o'zgartirmasdan yangi massiv qaytaradi (concat, slice, flat).