Skip to content

JavaScript Obyektlariga Kirish (Object Introduction)

Obyektlar — bu bir vaqtning o'zida ham qiymatlar (values), ham funksiyalar (functions)ni saqlashi mumkin bo'lgan o'zgaruvchilardir.

  • Qiymatlar key:value (kalit:qiymat) juftligi ko'rinishida saqlanadi va ular xususiyatlar (properties) deb ataladi.
  • Funksiyalar ham key:function() ko'rinishida saqlanadi va ular metodlar (methods) deb ataladi.

Real Hayot bilan Taqqoslash

Real hayotda har qanday narsani obyekt sifatida tasvirlashimiz mumkin (masalan: mashina, odam, uy).

Mashina ObyektiMashina XususiyatlariMashina Metodlari
🚲 Velosiped (Misol)car.name = Fiatcar.start()
car.model = 500car.drive()
car.weight = 850kgcar.brake()
car.color = whitecar.stop()

Turli xil mashinalar bir xil xususiyatlarga ega (nomi, modeli, rangi), lekin ularning qiymatlari turlicha bo'lishi mumkin. Shuningdek, ular bir xil metodlarga (yurgizish, to'xtatish) ega, lekin bu metodlar har xil vaqtda bajarilishi mumkin.


Obyektga Misol

Ushbu kod misoli car nomli obyektga bir nechta qiymatlarni (Fiat, 500, white) biriktiradi:

Misol

js
const car = {
  type: 'Fiat',
  model: '500',
  color: 'white'
}

Bu yerda type, model va colorxususiyatlar, ularning orqasidagi qiymatlar esa — xususiyat qiymatlari.


Obyekt Literal (Object Literal)

Obyekt literal — bu jingalak qavslar {} ichida yozilgan xususiyatlar to'plami. Bu JavaScript-da obyekt yaratishning eng oson va keng tarqalgan usulidir.

Misol

js
const person = {
  firstName: 'John',
  lastName: 'Doe',
  age: 50,
  eyeColor: 'blue'
}

Obyekt Xususiyatlariga Kirish (Accessing Properties)

Xususiyat qiymatlarini ikki usulda olish mumkin:

  1. Nuqta orqali (Dot notation): person.firstName
  2. Qavslar orqali (Bracket notation): person["firstName"]

Obyekt Metodlari (Object Methods)

Obyektlar metodlarga ham ega bo'lishi mumkin. Metodlar — bu obyekt ustida bajarilishi mumkin bo'lgan amallardir.

Misol

js
const person = {
  firstName: 'John',
  lastName: 'Doe',
  fullName: function () {
    return this.firstName + ' ' + this.lastName
  }
}

person.fullName() // "John Doe" qaytaradi

Obyekt metodining ichida this kalit so'zi shu obyektning o'ziga (bu misolda person obyektiga) ishora qiladi.


Xulosa

  • Obyektlar — bu xususiyatlar va metodlar uchun konteynerdir.
  • Xususiyatlar — bu nomlangan qiymatlar.
  • Metodlar — bu obyekt ichida saqlangan funksiyalar.