Skip to content

C++ sintaksisi

C++ dasturining kodini yaxshiroq tushunish uchun quyidagi misolni qismlarga bo'lib o'rganamiz:

cpp
#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
  cout << "Salom, Dunyo!";
  return 0;
}

Misolning tushuntirishi

1-qator: #include <iostream> — bu header file library (sarlavha fayllari kutubxonasi) bo'lib, u bizga cout (5-qatorda ishlatilgan) kabi kirish va chiqish obyektlari bilan ishlash imkonini beradi. Sarlavha fayllari C++ dasturlariga qo'shimcha funksionallik qo'shadi.

2-qator: using namespace std; — bu standart kutubxonadagi obyektlar va o'zgaruvchilar uchun nomlardan foydalanishimiz mumkinligini anglatadi.

MA'LUMOT

#include <iostream> va using namespace std qanday ishlashi haqida qayg'urmang. Buni dasturingizda deyarli har doim paydo bo'ladigan narsa deb hisoblang.

3-qator: Bo'sh qator. C++ bo'shliqlarni (white space) e'tiborsiz qoldiradi. Biz esa kodni o'qishga qulayroq qilish uchun bo'shliqlardan foydalanamiz.

4-qator: C++ dasturida har doim paydo bo'ladigan yana bir narsa — int main(). Bu funksiya deb ataladi. Uning jingalak qavslari {} ichidagi har qanday kod bajariladi.

5-qator: cout ("see-out" deb talaffuz qilinadi) — bu matnni chiqarish/chop etish uchun insertion operator (<<) bilan birga ishlatiladigan obyekt. Bizning misolimizda u "Salom, Dunyo!" matnini ekranga chiqaradi.

ESLATMA

  • C++ katta-kichik harflarga sezgir: "cout" va "Cout" har xil ma'noga ega.
  • Nuqtali vergul: Har bir C++ bayonoti (statement) nuqtali vergul ; bilan tugaydi.
  • Bir qatorli yozuv: int main() funksiyasining tanasini quyidagicha bir qatorda ham yozish mumkin edi: int main() { cout << "Salom, Dunyo!"; return 0; }
  • Bo'shliqlar: Kompilyator bo'shliqlarni (white spaces) e'tiborsiz qoldiradi. Biroq, kodni bir necha qatorga bo'lib yozish uni o'qishga ancha qulayroq qiladi.

6-qator: return 0; — asosiy funksiyani (main function) yakunlaydi.

7-qator: Asosiy funksiyani haqiqatda tugatish uchun yopuvchi jingalak qavsni } qo'shishni unutmang.


Nomlar makonini tushirib qoldirish

Ba'zi C++ dasturlari standart nomlar makoni qatorisiz ishlashini ko'rishingiz mumkin. using namespace std; operatorini tushirib qoldirish va ba'zi obyektlar (masalan, quyidagi misoldagi std::cout) uchun uni std kalit so'zi hamda :: operatori bilan almashtirish mumkin:

Misol

cpp
#include <iostream>

int main() {
  std::cout << "Salom, Dunyo!";
  return 0;
}

Ikkala yondashuv ham C++ da mavjud. std:: dan foydalanish kattaroq dasturlarda nomlar to'qnashuvining oldini oladi va nomlar qayerdan kelayotganini aniq ko'rsatadi.

QAYSI BIRIDAN FOYDALANISH KERAK?

Ushbu qo'llanmada biz asosan using namespace std; dan foydalanamiz, chunki bu kodni qisqartiradi va yangi boshlovchilar uchun o'qishga osonroq qiladi.

Kattaroq yoki murakkabroq dasturlar yozganingizda, std:: dan to'g'ridan-to'g'ri foydalanishni afzal ko'rishingiz mumkin. Haqiqiy C++ loyihalarida har ikkala uslubni ham uchratasiz.