Skip to content

Tuple elementlariga kirish

Siz tuple elementlariga kvadrat qavs ichida indeks raqami orqali murojaat qilishingiz mumkin:

Misol

Tuple ichidagi ikkinchi elementni chop etish:

python
# Mevalar tuple ini yaratamiz
mevalar = ("olma", "banan", "gilos")

# Ikkichi elementni (indeks 1) chop etamiz
print(mevalar[1])

Eslatma: Birinchi elementning indeksi 0.

Salbiy Indekslash

Salbiy indekslash oxirdan boshlashni anglatadi.

-1 oxirgi elementga, -2 oxirdan ikkinchi elementga va hokazo.

Misol

Tuple ning oxirgi elementini chop etish:

python
# Mevalar tuple ini yaratamiz
mevalar = ("olma", "banan", "gilos")

# Oxirgi elementni (indeks -1) chop etamiz
print(mevalar[-1])

Indeks Diapazoni

Siz indeks diapazonini qayerdan boshlanishi va qayerda tugashi kerak bo'lganini ko'rsatish orqali belgilashingiz mumkin.

Diapazoni belgilashda qaytariladigan qiymat o'zi belgilangan elementlar bilan yangi tuple bo'ladi.

Misol

Uchinchi, to'rtinchi va beshinchi elementlarni qaytarish:

python
# Mevalar tuple ini yaratamiz
mevalar = ("olma", "banan", "gilos", "apelsin", "kiwi", "qo'qon", "mango")

# Indeks 2 dan boshlab indeks 5 gacha (5 kiritilmagan) elementlarni qaytarish
print(mevalar[2:5])

Eslatma: Qidiruv indeks 2 (kiritilgan) dan boshlanadi va indeks 5 (kiritilmagan) da tugaydi.

Eslatma: Birinchi element indeksi 0.

Boshlang'ich qiymatni tashqari qoldirish orqali diapazon birinchi elementdan boshlanadi:

Misol

Bu misol boshidan "kiwi" gacha (lekin "kiwi" kiritilmagan) elementlarni qaytaradi:

python
# Mevalar tuple ini yaratamiz
mevalar = ("olma", "banan", "gilos", "apelsin", "kiwi", "qo'qon", "mango")

# Boshidan (indeks 0) boshlab, indeks 4 gacha (4 kiritilmagan) elementlarni chop etish
print(mevalar[:4])

Oxirgi qiymatni tashqari qoldirish orqali diapazon tuple ning oxirigacha davom etadi:

Misol

Bu misol "gilos" dan boshlab va oxirgacha elementlarni qaytaradi:

python
# Mevalar tuple ini yaratamiz
mevalar = ("olma", "banan", "gilos", "apelsin", "kiwi", "qo'qon", "mango")

# Indeks 2 dan boshlab oxirigacha elementlarni chop etish
print(mevalar[2:])

Salbiy Indeks Diapazoni

Agar siz izlanishni tuple oxiridan boshlamoqchi bo'lsangiz, salbiy indekslarni ko'rsating:

Misol

Bu misol -4 (kiritilgan) indeksdan -1 (chiqarilmagan) indeksgacha bo'lgan elementlarni qaytaradi:

python
# Mevalar tuple ini yaratamiz
mevalar = ("olma", "banan", "gilos", "apelsin", "kiwi", "qo'qon", "mango")

# Indeks -4 dan boshlab, indeks -1 gacha (oxirgi element kiritilmagan) elementlarni chop etish
print(mevalar[-4:-1])

Element Mavjudligini Tekshirish

Agar siz belgilangan bir element tuple da bor yoki yo'qligini aniqlashni xohlasangiz, in kalit so'zidan foydalaning:

Misol

"olma" ning tuple da borligini tekshirish:

python
# Mevalar tuple ini yaratamiz
mevalar = ("olma", "banan", "gilos")

# Tuple da "olma" borligini tekshirish
if "olma" in mevalar:
  print("Ha, 'olma' mevalar tuple ida mavjud")