MohirDox

Ko'rinishi

Pythonda tuple tushunchasi ​

python
mytuple = ("olma", "banan", "gilos")

Tuple ​

Tuples bir nechta elementlarni bitta o'zgaruvchida saqlash uchun ishlatiladi.

Tuple Python'dagi to'plamlarni saqlash uchun ishlatiladigan 4 ta ichki ma'lumot turlaridan biri bo'lib, qolgan uchtasi List, Set va Dictionary, ular ham turli xususiyatlar va foydalanishga ega.

Tuple bu tartiblangan va o'zgarmas to'plam.

Tuples dasturlashda qavsli qavs ichida yoziladi.

Misol ​

Tuple yaratish:

python
thistuple = ("olma", "banan", "gilos")
print(thistuple)

Tuple Elementlari ​

Tuple elementlari tartiblangan, o'zgarmas va takroriy qiymatlarni ruxsat beradi.

Tuple elementlari indekslangan, birinchi element [0] indeksiga ega, ikkinchi element [1] indeksiga va hokazo.

Tartiblangan ​

Tuplelarning tartiblangan deb aytilganda, bu elementlar aniq tartibga ega ekanligini va bu tartib o'zgarmasligini anglatadi.

O'zgarmas ​

Tuples o'zgarmas, ya'ni tuple yaratilgach, undagi elementlarni o'zgartirish, qo'shish yoki olib tashlash mumkin emas.

Takroriy Qiymatlarga Ruxsat ​

Tuplelar indekslanganligi sababli, ular bir xil qiymatga ega bo'lgan elementlarga ega bo'lishi mumkin:

Misol ​

Tuples takroriy qiymatlarni ruxsat beradi:

python
thistuple = ("olma", "banan", "gilos", "olma", "gilos")
print(thistuple)

Tuple Uzunligi ​

Tuple qancha elementdan iboratligini aniqlash uchun len() funksiyasidan foydalaning:

Misol ​

Tuple ichidagi elementlar sonini chop etish:

python
thistuple = ("olma", "banan", "gilos")
print(len(thistuple))

Bitta Elementli Tuple Yaratish ​

Faqqat bitta elementdan iborat tuple yaratish uchun elementdan keyin vergul qo'yish kerak, aks holda Python buni tuple sifatida taniqlamaydi.

Misol ​

Bitta elementli tuple, vergulni unutmang:

python
thistuple = ("olma",)
print(type(thistuple))

# BU TUPLE EMAS
thistuple = ("olma")
print(type(thistuple))

Tuple Elementlari - Ma'lumot Turlari ​

Tuple elementlari har qanday ma'lumot turidan bo'lishi mumkin:

Misol ​

String, int va boolean ma'lumot turlari:

python
tuple1 = ("olma", "banan", "gilos")
tuple2 = (1, 5, 7, 9, 3)
tuple3 = (True, False, False)

Bir tuple turli ma'lumot turlarini o'z ichiga olishi mumkin:

Misol ​

Stringlar, butun sonlar va boolean qiymatlari bilan tuple:

python
tuple1 = ("abc", 34, True, 40, "erkak")

type() ​

Python nuqtayi nazaridan, tuplelar 'tuple' ma'lumot turi bo'lgan obyektlar sifatida aniqlanadi:

<class 'tuple'>

Misol ​

Tuple ning ma'lumot turi nima?

python
mytuple = ("olma", "banan", "gilos")
print(type(mytuple))

tuple() Konstruktori ​

Tuple yaratish uchun tuple() konstruktoridan ham foydalanish mumkin.

Misol ​

tuple() metodi yordamida tuple yaratish:

python
thistuple = tuple(("olma", "banan", "gilos")) # ikkita qavsga e'tibor bering
print(thistuple)

Python To'plamlari (Massivlar) ​

Python dasturlash tilida to'rtta to'plam ma'lumot turlari mavjud:

  • List bu tartiblangan va o'zgarmas to'plam. Takroriy a'zolarni ruxsat beradi.
  • Tuple bu tartiblangan va o'zgarmas to'plam. Takroriy a'zolarni ruxsat beradi.
  • Set bu tartibsiz, o'zgarmas*, va indekslanmagan to'plam. Takroriy a'zolarni ruxsat bermaydi.
  • Dictionary bu tartiblangan** va o'zgarmas to'plam. Takroriy a'zolarni ruxsat bermaydi.

To'plam turini tanlashda, o'sha turning xususiyatlarini tushunish foydali. Ma'lum bir ma'lumot to'plami uchun to'g'ri turini tanlash ma'noni saqlash, samaradorlik yoki xavfsizlikni oshirishni anglatishi mumkin.