MohirDox

Ko'rinishi

Ro‘yxat elementlariga kirish ​

Elementlarga kirish ​

Ro‘yxat elementlari indekslangan bo‘lib, ularga indeks raqami orqali murojaat qilinadi.

python
royhat = ["olma", "banan", "gilos"]
print(royhat[1])  # Ikkinchi element: banan

Diqqat

Birinchi elementning indeksi 0 dan boshlanadi.

Manfiy indekslash ​

Manfiy indekslash ro‘yxat oxiridan boshlab hisoblashni anglatadi:

  • -1 oxirgi elementni bildiradi.
  • -2 oxirgi elementdan oldingi elementni bildiradi.
python
royhat = ["olma", "banan", "gilos"]
print(royhat[-1])  # Oxirgi element: gilos

Indekslar oralig‘i ​

Indekslar oralig‘i orqali ro‘yxatning ma’lum qismini olish mumkin.

python
royhat = ["olma", "banan", "gilos", "apelsin", "kivi", "qovun", "mango"]
print(royhat[2:5])  # 2-dan 5-gacha (5 kiritilmaydi): ['gilos', 'apelsin', 'kivi']

Diqqat

Qidiruv boshlanish indeksidan (kiritilgan) boshlanib, tugash indeksigacha (kiritilmagan) davom etadi.

Boshlanish indeksi tashlab ketilsa, qidiruv birinchi elementdan boshlanadi:

python
royhat = ["olma", "banan", "gilos", "apelsin", "kivi", "qovun", "mango"]
print(royhat[:4])  # Boshidan 4-gacha: ['olma', 'banan', 'gilos', 'apelsin']

Tugash indeksi tashlab ketilsa, qidiruv oxirigacha davom etadi:

python
royhat = ["olma", "banan", "gilos", "apelsin", "kivi", "qovun", "mango"]
print(royhat[2:])  # 2-dan oxirigacha: ['gilos', 'apelsin', 'kivi', 'qovun', 'mango']

Manfiy indekslar oralig‘i ​

Ro‘yxat oxiridan boshlash uchun manfiy indekslar ishlatiladi.

python
royhat = ["olma", "banan", "gilos", "apelsin", "kivi", "qovun", "mango"]
print(royhat[-4:-1])  # -4 (apelsin) dan -1 (mango) gacha: ['apelsin', 'kivi', 'qovun']

Element mavjudligini tekshirish ​

Ro‘yxatda element borligini in kalit so‘zi bilan tekshirish mumkin.

python
royhat = ["olma", "banan", "gilos"]
if "olma" in royhat:
  print("Ha, 'olma' mevalar ro‘yxatida bor")

Diqqat

in operatori ro‘yxatda elementning aniq mavjudligini tez tekshiradi.