Kotlin OOP

Kotlin — OOP nima?

OOP (obyektga yo'naltirilgan dasturlash) — ma'lumotlar (xususiyatlar) va ularga bog'langan metodlarni bitta birlik — obyektlarda tashkil etish printsipi.
Protseduraviy yondashuv funksiyalar orqali operatsiyalarni yozishni afzal ko'rsa, OOP ma'lumot va xatti-harakatlarni bir joyga jamlaydi.

OOPning afzalliklari:

• Katta loyihalarda kodni strukturali va oson boshqariladigan qiladi
• DRY (Don't Repeat Yourself) printsipiga yordam beradi — kodni qayta ishlatish va o'zgartirish osonlashadi
• Modularlik va qayta foydalanish imkonini oshiradi
• Kengaytirish va texnik xizmat ko'rsatishni yengillashtiradi

Tip: "Don't Repeat Yourself" — umumiy funksionallikni alohida joyga chiqarib, takroriy koddan qoching.

Sinflar va obyektlar nima?

• Sinf (class) — obyektlar uchun shablon yoki ko'rsatma.
• obyekt (object / instance) — sinfdan yaratilgan real nusxa.

Oddiy tasavvur:

• Sinf: Meva
• obyektlar: Olma, Banan, Mango

Yana bir misol:

• Sinf: Avtomobil
• obyektlar: Volvo, Audi, Toyota

Kotlin misoli:

class Meva(val nom: String, val reng: String) {
    fun info() = "$nom — rang: $reng"
}

fun main() {
    val olma = Meva("Olma", "qizil")
    val banan = Meva("Banan", "sariq")

    println(olma.info())   // Olma — rang: qizil
    println(banan.info())  // Banan — rang: sariq
}

obyektlar sinfdagi barcha xususiyatlar va metodlarga ega bo'ladi. Sinflar orqali umumiy xatti-harakatlarni aniqlab, undan ko'p obyektlar yaratish mumkin.

Keyingi bobda sinflarning ichki tuzilishi (xususiyatlar, konstruktorlar, metodlar), meros olish va inkapsulyatsiya haqida batafsil o'rganamiz.